كتاب مجموعه روزنامه‌های جنگل (نشريه نهضت جنگل)

كتاب مجموعه روزنامه‌های جنگل (نشريه نهضت جنگل)

اینبار درمورد كتاب مجموعه روزنامه‌هاي جنگل (نشريه نهضت جنگل) می خواهیم به گفت و گو بپردازیم.نهضت جنگل يا قيام ميرزاكوچك‌خان ‌جنگلي و يارانش در گيلان ازجمله مهم‌ترين و تأثيرگذارترين جنبش‌هاي مردمي در روزگار معاصر ايران‌ است. اين نهضت كه در ارديبهشت 1294 هجري شمسي با رهبري ميرزا در گيلان آغاز و در 11آذر 1300 هجري شمسي با درگذشت او پايان پذيرفت به رغم مساعي ارزنده شماري از كاوشگران تاريخ همچنان براي بسياري از افراد علاقه‌مند به ميهن و حتي بسياري از دانشجويان رشته تاريخ ناشناخته مانده است.

ناشناخته‌بودن نهضت جنگل يا شناخت ناكافي از ماهيت و چيستي اين جنبش به آن‌گونه كه در مقدمه كتاب آمده، چنان است كه آراي صاحب‌نظران و خبرگان تاريخ دراين‌باره در بيشتر موارد واجد تناقض، تضاد و تفاوت‌هاي افزون است. امير نعمتي ليمائي، در مقام گردآوري كننده مجموعه‌، ظاهرا به دنبال آن نبوده تا دريابد باور كدامين دسته از تاريخ‌پژوهان در اين زمينه با واقعيت تطابق بيشتري دارد بلكه هدف وي تنها در دسترس قرار‌دادن اصلي‌ترين منبع شناخت افكار سردمداران جنگل، يعني روزنامه جنگل بوده است كه از لابه‌لاي اخبار، مقاله‌ها و تحليل‌‌هاي مندرج در آن مي‌توان به انديشه‌هاي برپادارندگان اين نهضت پي برد.

روزنامه جنگل طي دوران حيات خويش در حدفاصل سال‌هاي 1338 ـ 1335 و در 3دوره مجزا انتشار 39 شماره را شامل شد. در اين كتاب 36 شماره از شمارگان منتشر شده روزنامه جنگل گردآوري شده است.

از 3 شماره واپسين آن براساس آنچه تدوينگر كتاب در مقدمه كوتاه خويش آورده به‌رغم جستجوي بسيار اثري يافت نشده و در نتيجه اين مجموعه بدون اين 3 شماره است. ناگفته پيداست عدم انتشار سري كامل روزنامه‌ها از ارزش كتاب تاحدي مي‌كاهد و مجموعه را ابتر مي‌نماياند، اما با تعمق بيشتر درمي‌يابيم كه اين كار نه تنها چندان بي‌ارج و قدر نبوده است كه كاري ارزشمند نيز به‌شمار مي‌آيد. اين نكته از آنجا روشن مي‌شود كه شماره‌هايي از جنگل پيشتر به صورت كتاب چاپ و عرضه شده بود، اما آن كتاب از سويي تنها مشتمل بر 31 شماره دوره نخست نشر جنگل بود و به اين جهت مجموعه‌اي ناقص به‌شمار مي‌آمد و از دگر سوي خواندن مطالب آن به سبب چاپ به شيوه عكسبرداري از روي نسخه‌هاي خطي و چاپ سنگي روزنامه براي افرادي كه چندان آشنايي و عادت به خواندن نسخ خطي نداشتند، دشوار مي‌بود. 5 شماره از 8 شماره دوره‌هاي دوم و سوم را نيز روبرت‌واهانيان طي 2 مقاله مجزا درشماره‌هاي 25 و 33 فصلنامه گيلان ما به طبع رسانيده بود، بالطبع خوانندگان اقرار خواهند كرد كه دسترسي به شماره‌هايي از يك فصلنامه با تيراژ محدود براي همگان ميسر نيست. در حقيقت آنچه سبب مي‌شود به اين كتاب بتوان به رغم برخي كاستي‌هايش، ارزش افزوني بخشيد، كامل‌ بودن آن در قياس با ديگر مجموعه‌هاي عرضه شده روزنامه جنگل است.

كتاب مجموعه روزنامه‌هاي جنگل (نشريه نهضت جنگل) به كوشش امير نعمتي ليمائي و به همت اميدمهر در سال 1389 منتشر شده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *