به قلم:نوه حاج فتاح

اینکه در کشور دولت‌ساخته و یارانه‌پروری چون ایران که بعد از سالهای سال غفلت، اتفاقی میمون همچون طرح هدفمندی یارانه‌ها در آن به وقوع می‌پیوندند، وزارت ارشاد کشور در روزهای صرفه‌جویی اقتصادی برای رونق بازار نشری که به دلایل بسیار این روزها ایام خوشی را سپری نمی‌کند، ۱۲ میلیارد تومان پول ناقابل بیت‌المال را با استدلال تجهیز کتابخانه‌های عمومی کشور به خرید از ناشران اختصاص می‌دهد، کی و تا چه زمان باید منتظر بسترسازی مناسب برای هدفمند کردن یارانه‌ها در این بخش برای رونق حقیقی بازار کتاب و نشر باشیم، سوالی است که بسیاری منتظر پاسخ به آن هستند!
به طور کوتاه و مجمل که به بازار کتاب و نشر نگاهی بیافکنیم، متوجه خواهیم شد دولت و وزارت ارشاد(به طور اخص) به غیر از نگاه نمایشگاهی، یارانه کاغذ، حذف مالیات از ناشران و خرید از ناشران، هیچ برنامه مدون دیگری برای رونق واقعی بازار نشر و معرفی کتاب آن هم به دست ناشران واقعی و نویسندگان کشور نه داشته و نه با این تفاصیل پیش روی خواهد داشت!
به همین رو نمی‌توان منکر شد که با آغاز طرح هدفمندی یارانه‌ها، بازار کتاب ایران که پیش از این طرح نیز با رکود قابل توجهی روبرو بود، تحت تاثیر این اتفاق مهم قرار نگیرد. پس از آغاز این طرح، باید منتظر ماند و دید که برای مدت کوتاهی هم که شده کتاب از سبد کالای بسیاری از خانواده‌های ایرانی حذف خواهد شود، هرچند پیش از این هم چندان در سبد بسیاری خانواده‌های ایرانی جایی نداشته است! با این احوال اما، می توان گفت نگاه سوسیالیستی و دولت‌محور وزارت ارشاد به بازار نشر مخصوصاً در این روزهای سرنوشت‌ساز نه تنها در رونق این بازار تاثیری نخواهد داشت، که شاید افول بیش از پیش این بازار را نیز باعث شود.
به هر حال، کُنه سخن این است که در کشوری که ناشران آن ظاهراً تحت حمایت دولت هستند و از مالیات معاف‌اند و امکان این دارند که در اماکن مسکونی نیز بازار نشرشان را بگردانند، باید این روزها شاهد بود که بسیاری از شرکت‌های زیان‌ده برای بهتر شدن اوضاعشان بیشتر از قبل برای فرار از مالیات و استفاده از امکانات باقی مانده دولتی به این بخش که به اسم حمایت از فرهنگ یارانه و سهمیه هایش همچنان باقی مانده روی آورند!
علاوه بر تمام اینها، بازار بدی هم نیست بازار کاغذهای یارانه‌ای که دولت به ناشران می دهد و نهایتاً با چندین برابر سود سر از چاپحانه‌های تولید آگهی خیابانی سر در می‌آورند! چیزی شبیه به بلایی که سر آرد یارانه‌ای نانوایی‌ها و سر درآوردنشان از قنادی‌ها و قیمت بالای شیرینی در بازار اقتصادی کشور شاهدش بوده‌ایم! حال اینکه دولت باید در کنار اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها، نیم نگاهی جدی نیز به بازار نشر و هدفمندی یارانه‌ها در این بخش بیاندازد. اتفاقی که بر اساس استدلال آقای رییس‌جمهور در سایر بخش‌های اقتصادی باعث رونق واقعی و حقیقی بازار خواهد شد.
برای نیل به این هدف، کافی است در نظر بگیریم دولت تنها در یک اقدام یارانه را از کاغذ بردارد. آن‌گاه چه اتفاقی خواهد افتاد؟ با این عمل، بسیاری از ناشرانی که صرفاً برای دریافت کاغذ سهمیه‌ای خود و فروش قسمت عمده‌ای از آن بسیاری از کتاب‌های بی‌معنی را روانه بازار می‌کنند، عطای کار در این بازار پر سود(و در ظاهر کم‌سود) را به ناشرانی واگذار خواهند کرد که با چاپ آثار فاخرتر برای فروش بیشتر نه تنها بازار نشر کشور را از لوث بسیاری از کتابهایی که نهایتاً سر از کارگاههای معدوم‌سازی در می‌آورند نجات خواهد داد، که باعث چاپ بسیاری آثار فاخر و نهایتا توسعه بیش از پیش صنعت نشر در کشور خواهد شد.
این اتفاق البته تنها منحصر به حق فروش کاغذ نیست، بلکه می توان گفت بسیاری از رانت‌های موجود در بازار نشر با نگاه اقتصادی‌تر دولت به این صنعت از بین خواهد رفت و شاید اگر دولت به جای خرید بسیاری از کتاب‌ها برای رونق بازار نشر، برنامه‌های هدفمندتری برای ترویج فرهنگ کتابخوانی پیش روی قرار دهد، روزی شاهد باشیم که از قِبَل بازار نشر، هم صنعت نشری پربار را شاهد باشیم و هم بازار نشر را از ناشرانی که بدون هیچ دغدغه فرهنگی تنها به فکر پر کردن جیب خود هستند خالی کنیم. اتفاقی که نمونه‌اش را با یک برنامه هدفمند در خصوص کتاب “دا” شاهد بودیم و نتیجه‌اش را هم همگان به چشم دیدند. با این اتفاق نویسندگان و ناشران شاید بتوانند با یک برنامه حساب شده هم هزینه‌های خود را در این بازار مستهلک کنند و از این بازار سود حقیقی ببرند و هم بازار کتابی پربرکت‌تر و جهانی‌تر را شاهد باشیم.
هدفمندی یارانه‌های صنعت نشر اتفاقی است که اگر این روزها که بحث هدفمندی یارانه‌ها پیش روست اتفاق بیافتد، شاید ده سال دیگر کسی نیاید و بگوید:”دولت وقت باید ۱۰ سال پیش که  طرح هدفمندی یارانه ها را انجام داد و شرایط جامعه آماده بود دست به این عمل می‌زد!” استدلالی که این روزها دولتمردان در مقابل دولتهای قبلی در خصوص اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها بر زبان می‌آورند!

:: شمّاس شامی
:: بارون درخت نشین
:: رجزمویه
:: بسته های پیشنهادی کتابخوار برای نمایشگاه کتاب
:: حکمت عبادات
:: یک بغل کاکتوس
:: حبیب احمدزاده
:: آشنایی با سقراط
:: کتاب آه
:: اِخبات

:: بسته پیشنهادی کتابخوار مخصوص بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران
:: دادخواست
:: بسته پیشنهادی کتابخوار برای نوروز ۹۱
:: نفحات نفت
:: آشنایی با ارسطو
:: مفید آقا
:: کیمیای محبت
:: جنگ سرد
:: بارون درخت نشین
:: سُکر سماع

:: دو شعر از حامد حجتی
:: شش رباعی زیبا از امیدمهدی نژاد در رسای مولاعلی(ع)
:: ترکیب بند زیبای شرح پریشانی از وحشی بافقی
:: اشعاری از نغمه مستشار نظامی
:: ۷ غزل زیبا از مرتضی دلاوری پاریزی
:: چند رباعی زیبا از محمد حسین ملکیان
:: اشعاری از فاضل نظری
:: چند رباعی زیبا از میلاد عرفان پور
:: چند رباعی بسیار زیبا با موضوع دفاع مقدس
:: شعر طنز محمدکاظم کاظمی که باعث تاثر رهبر انقلاب شد
:: قصیده زیبای شرح پریشانی از وحشی بافقی
:: ۶ رباعی زیبا از علیرضا همتی گلشن
:: دادخواست

:: سیر تکامل دخترها در طول تاریخ/ مطلب طنز
:: طنز، زمین‌‌درمانی!
:: برنامه هفتگی خانم های ایرانی/ مطلب طنز
:: سخنان جالب افراد مشهور درباره مردان!/ طنز

:: همراه با نویسندگان ادبیات دفاع مقدس/ داوود غفارزادگان
:: بیوگرافی آندره ژید
:: اونوره دو بالزاک Balzac, Honore de
:: زندگینامه ویلیام فاکنر
:: زندگی نامه خودنوشت ژوزه ساراماگو
:: ۲۷ شهریور؛ بزرگداشت شهریار / زندگی «شهریار» به روایت دخترش
:: کریستوفر نولان
:: زندگینامه غلامحسین ابراهیمی دینانی
:: زندگینامه الکساندر دوما
:: زندگی نامه نیکوس کازانتزاکیس